www.bbcmirror.lk
www.Lankawebnews.lk
මහනුවර ඇසළ පෙරහර මංගල්ලය යනු අද ශ්රී ලංකාවේ පමණක් නොව ලොව පුරා ප්රසිද්ධ වූ ශ්රී ලංකාවේ අතිශය වැදගත් ආගමික හා සංස්කෘතික උරුමයකි. එහි ඉතිහාසය මහනුවර රාජධානියට පමණක් සීමා නොවී, ශ්රී දළදා වහන්සේ මෙරටට වැඩම කළ අනුරාධපුර යුගය දක්වා දිව යයි.
ඉතිහාස මූලාශ්ර අනුව, ක්රිස්තු වර්ෂ 4 වැනි සියවසේ කිත්සිරිමෙවන් රජුගේ සමයේ ශ්රී දළදා වහන්සේ ශ්රී ලංකාවට වැඩමවීමෙන් පසු දළදා වහන්සේට රාජ්ය ගෞරවයෙන් හා පෙරහරින් පුද පූජා පැවැත්වීමේ සම්ප්රදායක් පැවති බව සඳහන් වේ. එදා දළදා වහන්සේ රජයේ බලය, රටේ ආරක්ෂාව සහ ජනතාවගේ ආගමික විශ්වාසය සමඟ දැඩි ලෙස සම්බන්ධ වූ රාජකීය උරුමයක් විය. (Central Province Tourism Department)
පොළොන්නරු යුගයේදී ද මෙම සම්ප්රදාය ඉදිරියට ගිය අතර, මහාවංශයේ සඳහන් වන පරිදි ක්රි.ව. 1153–1186 අතර රජකළ මහා පරාක්රමබාහු රජු දළදා වහන්සේට විශේෂ පූජා පැවැත්වූ අතර, දළදා කරඬුව සමඟ රාජකීය පෙරහරක ගමන් කළ බව සඳහන් වේ. (Central Province Tourism Department)
කාලයත් සමඟ ශ්රී දළදා වහන්සේගේ ආරක්ෂාව සඳහා දළදා මාලිගාව සහ දළදා වහන්සේ විවිධ රාජධානී වෙත ගෙන යන ලදී. මහනුවර රාජධානිය පිහිටුවීමෙන් පසු දළදා වහන්සේට සම්බන්ධ ආගමික හා රාජකීය චාරිත්ර තවදුරටත් ශක්තිමත් විය.
අද අප හඳුන්වන මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ වර්තමාන ස්වරූපය ගොඩනැගීමට විශේෂයෙන් වැදගත් වූයේ කීර්ති ශ්රී රාජසිංහ රජුගේ කාලයයි. එම යුගයේදී දළදා මාලිගාවේ පෙරහර සිව් මහා දේවාල පෙරහර සමඟ සම්බන්ධ කරමින් වඩාත් විධිමත් ආගමික පෙරහරක් ලෙස සංවිධානය විය. (Central Province Tourism Department)
මෙහිදී ශ්රී දළදා වහන්සේට සිදුකරන බුද්ධ පූජාවට ප්රමුඛත්වය ලබාදීමට උපාලි හිමියන්ගේ උපදෙස්ද වැදගත් වූ බව නිල ඉතිහාස සටහන් සඳහන් කරයි. ඒ අනුව දළදා පෙරහරට වර්තමානයේ පවතින ආගමික හා සංස්කෘතික ස්වරූපය වඩාත් පැහැදිලිව හැඩගැසුණි. (Central Province Tourism Department)
පෙරහරේ තවත් විශේෂත්වයක් වන්නේ නාථ, විෂ්ණු, කතරගම සහ පත්තිනි යන සිව් මහා දේවාලවල පෙරහර ශ්රී දළදා මාලිගාවේ පෙරහර සමඟ එක්වීමයි. එම සම්ප්රදාය හේතුවෙන් ඇසළ පෙරහර අද දක්වා ආගමික හා සංස්කෘතික සම්ප්රදායන් රැසක් එකට එක්කරගත් මහා සංස්කෘතික මංගල්ලයක් බවට පත්ව ඇත. (Central Province Tourism Department)
ඇසළ පෙරහර ආරම්භ වන්නේ කප් සිටුවීමේ චාරිත්රයෙන් වන අතර, පසුව දේවාල අභ්යන්තර පෙරහර පැවැත්වේ. ඉන් අනතුරුව කුඹල් පෙරහර සහ රන්දෝලි පෙරහර පැවැත්වෙන අතර, අවසානයේ දිය කැපීමේ චාරිත්රයෙන් මංගල්ලය සම්පූර්ණ වේ. (Central Province Tourism Department)
අද මහනුවර ඇසළ පෙරහර තුළින් උඩරට නර්තනය, බෙර වාදනය, විවිධ සාම්ප්රදායික කලාංග, අලි ඇතුන් සහ පැරණි රාජකීය චාරිත්ර රැසක් ජනතාවට දැකගත හැකිය. එම නිසා මෙය හුදෙක් පෙරහරක් පමණක් නොව, ශ්රී ලංකාවේ ආගමික භක්තිය, රාජකීය ඉතිහාසය, උඩරට සංස්කෘතිය සහ ජාතික උරුමය එකට සම්බන්ධ කරන ජීවමාන සංස්කෘතික උරුමයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
2026 වසරේ ඇසළ පෙරහර මංගල්ලයේ කුඹල් පෙරහර අගෝස්තු 18 සිට 22 දක්වාත්, රන්දෝලි පෙරහර අගෝස්තු 23 සිට 27 දක්වාත් පැවැත්වෙන අතර, අගෝස්තු 28 වැනිදා දිය කැපීමේ චාරිත්රයෙන් පසු දහවල් පෙරහර පැවැත්වීමෙන් මෙවර මංගල්ලය අවසන් වේ. (Dalada Maligawa)
humanrightspo.org
www.bbcmirror.lk
www.asianewsplusone.com
www.sfmnewslk.com
www.Lankawebnews.lk
www.ceylonwebrepoter.com
www.ceylonwebnews.com https://
chat.whatsapp.com/Knsroge4upyJzBjJLvNMQS?mode=gi_c
https://youtube.com/@bbcmirror?si=gUipLaxS2au3wav-
www.instagram.com/bbcmirror_media_?igsh=MW5seTc0eW1yYmVsNw%3D%3D&utm_source=qr
